Friday, February 25, 2011

अडवाणींच्या कथित माफिनाम्याची कथा

लालकृष्ण अडवाणी यांनी मागितली सोनियांची माफी, "लोहपुरुष' बनला मेणाचा पुतळा, अडवाणींचा माफीचा डाव, संघपरिवाराच्या अंतर्गत चाललेल्या साठमारीला छेद, अशा विविध मथळ्यांखाली गेल्या आठवड्यात बातम्या आणि लेख प्रसिद्ध झाले आहेत. सोनिया आणि राहुलची तळी उचलणाऱ्या आणि मराठीतील सर्वात अधिक खपाचा दावा करणाऱ्या एका वृत्तपत्राने क्षमा मागणे हे शूरांचे लक्षण आहे वगैरे तत्त्वज्ञान सांगत अडवाणींनी क्षमा मागितली हे बरे झाले; अन्य हिंदुत्ववाद्यांनाही तशी बुद्धी यावी असे म्हटले आहे, परंतु या सर्व बातम्या आणि लेखांत या प्रकरणाचे मूळ काय? अडवाणींनी खरीच क्षमा मागितली का किंवा क्षमा मागितली तर कशाबद्दल? या प्रश्नांची समाधानकारक उत्तरे मिळत नाहीत. त्या निमित्ताने या प्रकरणाचा वेध घेण्याचा हा प्रयत्न.
गुपित फोडणं म्हणजे बातमी. गुपित जेवढे संवेदनशील तेवढी बातमी शॉकिंग. स्वीस बॅंकेतील काळ्या पैशासंदर्भात टास्क फोर्सने दिलेल्या अहवालाबद्दल अडवाणी यांनी मागितलेल्या तथाकथित माफीची बातमी अर्थातच ब्रेकिंग न्यूज होती. ही कथित माफी भाजपासाठी धक्कादायक, तर कॉंग्रेससाठी आनंददायक आणि मीडियासाठी पर्वणीच होती. अडवाणींनी सोनियांना लिहिलेले पत्र वाचले की ध्यानात येते की, टास्क फोर्सने आपल्या अहवालात सोनिया गांधी यांच्या नावाचा समावेश केल्याबद्दल माफी मागितलेली नाही. मीडियाच्या लबाडीला सलाम केला पाहिजे.
अडवाणींच्या कथित माफिनाम्याची कथा अशी आहे. स्वीस बॅंकेतील काळा पैसा पुन्हा भारतात आणण्याचा विषय गेल्या लोकसभा निवडणुकीपूर्वी ऐरणीवर आला. त्यावेळी या विषयाच्या संशोधन अभ्यासासाठी एक कृतिदल तयार केले. या कृतिदलातील पहिले नाव - अजित दोवल. भारतीय गुप्तहेर खात्याचे माजी प्रमुख असलेल्या दोवल यांचे चारित्र्य निष्कलंक आहे. आपल्या कर्तृत्वाने कीर्ती चक्र पटकवणारा भारताच्या इतिहासातील हा पहिला पोलीस अधिकारी आहे. आजवरच्या गुप्तचर विभागातील सर्वोत्कृष्ट अधिकारी म्हणून त्यांचा लौकिक आहे. पाकिस्तानात 6 वर्षे भारताचे नेतृत्त्व केलेले अजित दोवल हे पंजाबातून अतिरेक्यांना पळवून लावण्यात महत्त्वाची भूमिका पार पाडलेले आहेत. परराष्ट्र संबंध आणि लष्करी धोरण या विषयांतील अधिकारी व्यक्ती म्हणून आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही त्यांची ख्याती आहे.
आपल्या भेदक आणि अभ्यासपूर्ण लेखणीसाठी प्रसिद्ध असलेले ज्येष्ठ पत्रकार आणि अर्थतज्ज्ञ एस गुरुमूर्ती हे दुसरे नाव. कॉर्पोरेट क्षेत्रात दबदबा असलेल्या गुरुमूर्ती यांनी बोफोर्स, क्वात्रोची या विषयावर लेखन करून सोनिया गांधींचा "परिचय' देशाला करून दिला आहे. याशिवाय कायदेतज्ज्ञ महेश जेठमलानी आणि आर्थिक विषयातील जाणकार प्रा. वैद्यनाथन हे दिग्गज त्या कृतिदलात होते.
या टास्क फोर्सने दिलेला काळ्या पैशासंदर्भातला 100 पानी अहवाल मीडियाने जनतेपासून लपवून ठेवला. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर विश्वासार्ह आणि निपक्षपाती म्हणून मान्यता असलेल्या दोन स्त्रोतांनुसार सोनिया गांधी यांच्या कुटुंबाचा स्वीस बॅंकेत प्रचंड पैसा आहे. वास्तविक पहाता ही खूप मोठी बातमी व्हायला पाहिजे होती. परंतु झाली नाही. का?
देशाच्या राजधानीत सर्व "मोठ्या' पत्रकारांसमक्ष टास्क फोर्सचा हा अहवाल 1 फेब्रुवारी 2011 रोजी जाहीर करण्यात आला होता, परंतु वाचक बंधूंनो तुम्हाला या अहवालाविषयीची बातमी वाचायला किंवा पाहायला मिळाली होती का आठवा. त्या अहवालाबद्दल अडवाणींनी तथाकथित माफी मागितली अशा बातम्या मात्र सुपारी घेतल्यागत प्रसिद्ध झाल्या. जणु सेन्सॉर केल्यागत सर्वच माध्यमांनी सोनिया गांधी यांचे नाव वगळून टास्क फोर्सच्या अहवालाची बातमी दिली होती आणि गम्मत म्हणजे टास्क फोर्सच्या अहवालाने जे साध्य केले नाही ते तथाकथित माफिनाम्याच्या पत्राने साध्य केले आहे. स्वीस बॅंकेत सोनियांचे खाते असल्याची माहिती दडवून ठेवण्याचा जो प्रयत्न झाला तो आता तथाकथित माफिनाम्यावरील चर्चेमुळे समोर येतो आहे. "टास्क फोर्समध्ये काळ्या पैशासंदर्भात सोनियाचे नाव आहे म्हणून माफी' असा संदर्भ मीडियाला द्यावा लागतोय.
सोनिया गांधी यांचे आणि राहुलचे स्वीस बॅंकेत गुप्त खाते असल्याचे दोन विश्वासार्ह संस्थांनी जाहीर केले आहे. स्वीत्झर्लंडमधील सर्वाधिक खपाचे आणि लोकप्रिय असलेल्या "Schweizer Illustrierte या नियतकालिकेने 11 नोव्हेंबर 1991च्या अंकात याचे रहस्योद्‌घाटन केले होते. स्व. राजीव गांधी यांच्या गुप्त खात्यात 2.2 बिलियन डॉलर असल्याचे त्यात म्हटले आहे.
दुसरी विश्वासार्ह संस्था आहे केजीबी. ही रशियाची गुप्तचर संस्था आहे. केजीबीच्या कागदपत्रांवर आधारित संशोधन पुस्तिकेत रशियन पत्रकार युवेजिना अल्बटस्‌ यांनी म्हटले आहे की, जेव्हा राजीव गांधी पंतप्रधान होते (1985) तेव्हा त्यांनी गांधी कुटुंबावर आर्थिक कृपा केल्याबद्दल केजीबीकडे कृतज्ञता व्यक्त केली होती.
विख्यात स्तंभलेखक ए.जी. नूरानी यांनी पहिल्यांदा 1988 मध्ये ही बाब समोर आणली होती. नंतर 2001 मध्ये जनता पार्टीच्या संकेतस्थळावर सुब्रमण्यम्‌ स्वामी यांनी या संदर्भातील पुरावे प्रसिद्ध केले. न्यू इंडियन एक्स्प्रेसमध्ये यावर 2009 मध्ये विस्तृतपणे छापून आले आहे. इंडिया टुडे या भारतातील प्रसिद्ध नियतकालिकेत राम जेठमलानी यांनी यावर विस्तृतपणे लिहिले आहे. आजवर भारतात आणि भारताबाहेर कुठेही गांधी कुटुंबाने लेखक, प्रकाशक यांना कोर्टात खेचले नाही किंवा बदनामीचा खटला दाखल केला नाही.
(मोरारजी देसाई यांनी वयाच्या 87व्या वर्षी 50 दशलक्ष डॉलर्सचा अब्रुनुकसानीचा दावा अमेरिकेत दाखल केला होता. ते सीआयए या अमेरिकी गुप्तचर खात्याचे एजंट असल्याचे सेमर हेर्ष या लेखकाने आपल्या पुस्तकात लिहिले होते. आरोप सिद्ध झाला नाही आणि त्यामुळे देशाची आणि मोरारजींची अब्रू वाचली.)
टास्क फोर्सने अहवालात विचारले आहे की, राजीव गांधी आणि देशाची प्रतिमा मलिन होऊ नये यासाठी मोरारजींचे अनुकरण का करण्यात आले नाही. टास्क फोर्सने अहवालात आणखीन एक गोष्ट नमूद केले आहे. 2008 साली सोनिया गांधी या अमेरिका भेटीला गेल्या होत्या. त्यावेळी द न्यूयॉर्क टाईम्स या अमेरिकेतील प्रतिष्ठित दैनिकात एक जाहिरात प्रसिद्ध झाली होती. अनिवासी भारतीयांनी दिलेल्या त्या जाहिरातीत सोनिया गांधी यांच्या कुटुंबाचे स्वीस बॅंकेत खाते असल्याचे नमूद केले होते. यामुळे व्यथित होऊन परदेशस्थ कॉंग्रेसप्रेमींनी 100 दशलक्ष डॉलर्सचा अब्रुनुकसानीचा दावा दाखल केला, परंतु नंतर काही दिवसांनी खटला मागे घेण्यात आला.
टास्क फोर्सचा अहवाल प्रसिद्ध झाल्यानंतर 15 फेब्रुवारी रोजी सोनिया गांधी यांनी गुप्त (खुले नाही) पत्र अडवाणींना लिहिले. त्यात टास्क फोर्सच्या अहवालाने आपल्याला दु:ख झाल्याचे व बदनामी झाल्याचे म्हटले. आपल्यावरील आरोप अभद्र असल्याचे म्हटले. (स्वीत्झर्लंडमधील मासिकातील व अल्बटस्‌च्या शोध ग्रंथातील आरोप अभद्र नव्हते काय?)
16 फेब्रुवारी रोजी अडवाणी यांनी सोनियांना पत्र लिहिले. सोनियांनी आरोप नाकारल्याबद्दल आनंद व्यक्त केला. आधीच आरोपांचे खंडन झाले असते, तर कदाचित टास्क फोर्सने याची दखल घेतली असती. शेवटी त्यांनी लिहिले की, तरीही आपल्याला जो मनस्ताप झाला त्याबद्दल मी मनापासून खेद व्यक्त करतो. या शेवटच्या वाक्याकडेच कॉंग्रेसाळलेली मीडिया आनंदाने पाहते आहे. यावरून स्पष्ट होते की, टास्क फोर्सने सोनिया कुटुंबाचे काळ्या पैशाच्या बाबतीत अहवालात उल्लेख केल्याबद्दलचा हा खेद नाही. वैयक्तिक मनस्तापाबद्दल मोठ्या मनाने व्यक्त केलेला खेद ही अशारीतीने राजकीय क्षमायाचना झाली. मीडियाच्या लबाडीला तोड नाही हेच खरे!
टास्क फोर्सच्या लेखकांनी जबाबदारीने अहवाल लिहिला असून, त्यातील प्रत्येक शब्दावर ठाम असल्याचे म्हटले आहे. अहवाल स्वीकारणे अथवा नाकारणे याचे स्वातंत्र्य भाजपाला असल्याचे म्हटले आहे. भाजपाने हा अहवाल स्वीकारून प्रकाशित केला आहे. टास्क फोर्स ही देशहित जपणाऱ्या तज्ज्ञांची स्वतंत्र समिती आहे. या टास्क फोर्सवर स्वार्थी राजकारणासाठी भाजपा किंवा इतरांचा शिक्का मारण्याचे कारणच नाही. गोपनीय पत्र समोर आल्याने टास्क फोर्सचे स्वतंत्र अस्तित्वही समोर आले आणि मीडियाने दडवून ठेवलेली सोनिया गांधी यांचे स्वीस बॅंकेत खाते असल्याबद्दलची माहितीही समाजासमोर आली.

सिद्धाराम भै. पाटील,
संपर्क: 9325306283
लेखासाठी आधार :
1. विकिपिडिया संकेतस्थळ, 2. टास्क फोर्सचा अहवाल, 3. एस. गुरुमूर्ती यांचे द न्यू इंडियन एक्सप्रेसच्या संकेतस्थळावरील लेख

Sunday, February 20, 2011

लज्जास्पदच..

माघी वारीसाठी गावातील भाविकांसमवेत एक आठरा वर्षीय तरुणी पंढरीला जाते. तिथे गावतीलच उनाड पोरं तिची छेड काढतात, इतकेच नाही तर वारीतून गावी परतल्यानंतर ही पोरं त्या घटनेची वाच्यता करतात आणि त्यामुळे घडल्या घटनेची गावात कुजबूज सुरू होते. यामुळे होणारा मनस्ताप सहन न होऊन ती तरुणी अंगावर रॉकेल ओतून आत्महत्येचा प्रयत्न करते, ही मोहोळ तालुक्यातील एका छोट्या खेड्यातील दुर्घटना समाजासाठी लज्जास्पदच आहे. ही तरुणी त्या कामांधांचा डटून मुकाबला करते यासाठी तिचा गौरव करून गावकर्‍यांनी त्या उनाड पोरांना दंडित केले पाहिजे होते. परंतु तसे काहीच झाले नाही. उलट त्या कन्येवर आत्महत्या करण्याची नामुष्की आली. आपला समाज आतून तुटत चालल्याचे हे लक्षण आहे. असा आतून तुटलेला समाज पंढरीच्या कितीही वार्‍या केल्या तरी पदरी पुण्य पडणे कसे शक्य आहे? आज आमच्या ग्रामीण समाजाला संकुचिततेचा रोग जडला आहे. त्याचे कान खूपच हलके झाले आहेत. पूर्वी गावांमध्ये असलेला एकोपा आता राहिलेला नाही. 'मी आणि माझं घर' या पलिकडे त्याला दिसेनासे झाले आहे. माणूस जेवढा स्वार्थी तेवढा तो अनीतीमान बनतो. तो ऐकीव गोष्टींची चर्चामिटक्या मारून करू लागतो आणि त्यातून असे प्रकार घडतात. त्यामुळे वारीला जाऊनही गावातील दुष्ट शक्तींना दंडित करण्याची धमक ग्रामस्थांत येत नसेल तर ही वारी, चंद्रभागास्नान, भजन-पूजन काय कामाचे? 

दुसरी कडे स्वत:ला सुशिक्षित समजणारा शहरी समाज मात्र स्वैर आणि कोडगा झाल्याचे दिसत आहे. देशातील एका नामवंत इंग्रजी दैनिकाच्या कालच्या रविवार पुरवणीच्या मुखपृष्ठावर तीन उच्चभ्रू आणि प्रतिष्ठित समजल्या जाणार्‍या मध्यमवयीन महिलांची छायाचित्रे आहेत. त्या म्हणतात, 'माझा मुलगा समलिंगी आहे, याचा मला अभिमान आहे.' आणि हे मुखपृष्ठावर मोठ्या अक्षरांत छापले आहे. आतील पानांत यावर विस्तृत लेख आहे. जे अनैसर्गिक आहे, जे विकृत आहे, जे लज्जास्पद आहे ते मिरविण्याची ही घातक पद्धत आहे. याने समाजाचे काहीही भले होणार नाही. ठळकपणे समोर आलेले हे एक प्रातिनिधिक उदाहरण आहे. समाजप्रबोधनाची बाब दूर राहिली, या विकृत 'बाळां'चा अभिमान बाळगणार्‍या माता या 'धाडसी आणि समजूतदार' असल्याचे प्रशस्तीपत्रक प्रस्तुत संपादकाने दिले आहे. ही अधोगती रोखलीच पाहिजे, त्यासाठी समाजातील विचारी लोक सक्रिय होतील ?

-सिद्धाराम भै. पाटील
... तर मग पती-पत्नी बनून राहू लागतील दोन महिला !

Thursday, February 10, 2011

कोत्या मनोबुद्धीचा राज्यपाल

राज्यपाल हे पद खरे तर आदराचे आहे, परंतु उंच ठिकाणी जाऊन बसल्यामुळे
कावळा काही गरूड बनत नाही, तशी कर्नाटकातील राज्यपाल भारद्वाज यांची
अवस्था आहे. कर्नाटकातील विख्यात कन्नड साहित्यिक आणि इतिहास तज्ञ
चिदानंद मूर्ती यांना बंगळूर विद्यापीठाने मानद पदवी देण्याचे ठरविले
होते. निसार अहमद, बीकेएस वर्मा आणि चिदानंद मूर्ती या तिघांना ही पदवी
देण्यात येणार होती, परंतु कुलपती असलेल्या राज्यपाल एच.आर. भारद्वाज
यांनी चिदानंद मूर्ती यांचे नाव रोखून ठेवले. चिदानंद मूर्ती हे भारद्वाज
यांच्या विचारधारेतील नाहीत, हे यामागचे कारण. आपल्या विचारधारेहून वेगळी
विचारधारा असणार्‍यांचा दुस्वास करणे, वैचारिक अस्पृश्यता पाळणे आणि
परधर्मीयांच्या धर्मांधतेबद्दल चकार न बोलणे म्हणजे धर्मनिरपेक्षता अशी
आत्मघातकी वृत्ती काही परकीयांच्या उष्ट्या विचारांवर पोसलेल्या पक्षांत
दिसून येते. हुजरेगिरी करणार्‍यांनाच पुरस्कार देण्याची त्यांची परंपरा
आहे.ख्रिश्‍चन मिशनरी हे फसवून धर्मांतर करतात, त्याला चिदानंद मूर्ती
यांनी विरोध दर्शवून चूक केली आहे. त्या चुकीची शिक्षा म्हणून राज्यपाल
महोदयांनी त्यांची पदवी रोखून धरली आहे. महात्मा गांधी म्हणाले होते की,
''देशाचा कारभार माझ्या हाती आला, तर पहिले काम मी ख्रिस्ती मिशनर्‍यांना
देशाबाहेर काढीन. मिशनर्‍यांनी धर्मांतराचे धंदे थांबविले पाहिजेत.'' बरे
झाले त्या काळात भारद्वाजसारखे पुढारी नव्हते अन्यथा लोकांनी दिलेली
'महात्मा' ही पदवी त्यांनी गांधीजींकडून काढूनच घेतली असती.राज्यपालांची
कोती वृती पाहून कर्नाटकातील अनेक संघटना निषेधासाठी पुढे सरसावल्या
आहेत. 'मी चिदानंद मूर्ती यांच्या नावाला विरोध केला नाही; नाव केवळ मागे
ठेवले', अशी बालिश सारवासारव करीत भारद्वाज यांनी आता मूर्ती यांना पदवी
देण्याची सिद्धता दर्शविली आहे. 'बूंद से गयी, हौद से नही आती' या
उक्तीप्रमाणे भारद्वाज यांची कूपमंडुक वृत्ती जगासमोर आल्याने ते चांगलेच
अडचणीत आले आहेत. उशीरा का होईना त्यांना शहाणपण सुचले हेही काही कमी
नाही. सिद्धाराम भै. पाटील

--
visit @
www.psiddharam.blogspot.com

Friday, January 21, 2011

मानपत्राचे राजकारण

शनिवार दि. १५ जानेवारी रोजी पंढरपूर नगरपरिषदेच्या वतीने माजी आमदार
पांडुरंग डिंगरे ऊर्फ तात्या यांचा सुशीलकुमार शिंदे यांच्या हस्ते
मानपत्र देऊन सन्मान करण्यात आला. या मानपत्रातील मजकुरावरून वाद निर्माण
करण्यात आला आहे. त्यानिमित्ताने...

तात्या, आपल्याला मानपत्र देण्याचा दिमाखदार सोहळा पंढरीत शनिवार, दि. १५
जानेवारी रोजी पार पडला आणि तुमच्या नंतरच्या पिढीतील माझ्यासारख्या
तरुणांना 'देशभक्ती'चा गौरव सोहळा पाहून हर्ष झाला. केंद्रीय ऊर्जामंत्री
सुशीलकुमार शिंदे यांनाही 'आम्ही हिंदुत्व विचाराचे आहोत' असे सांगण्याचा
मोह आवरला नाही. स्वामी विवेकानंद म्हणाले होते, ''आपण हिंदू आहोत.
'हिंदू' या शब्दातून मला कोणताही वाईट अर्थ ध्वनीत करावयाचा नाही.
त्यामध्ये काही वाईट अर्थ आहे याच्याशी मी सहमत नाही. जे आपला द्वेष करीत
आले त्यांनी या शब्दाला वाईट अर्थ चिकटविला असेल. पण त्याचे काय! हिंदू
या शब्दाने जे उज्ज्वल आहे, जे आध्यात्मिक आहे त्याचा निर्देश व्हावा की
जे लज्जास्पद आहे, जे पायदळी तुडविले गेलेले आहे, जे दैन्यवाणे आहे अशाचा
बोध व्हावा हे आपल्यावर अवलंबून आहे. हिंदू या शब्दाला कोणत्याही भाषेतील
अधिकांत अधिक गौरवपूर्ण अर्थ आपल्या कृतींनी आणून देण्यासाठी आपण सिद्ध
होऊया.''तात्या, आपण नेमके हेच केले. आपल्या जीवनकार्याचा ना. शिंदे
यांनी ''राजकारणी असून जो सत्‌शील आहे, विद्वान आहे, जो भगवंताच्या
चरणापाशी रहातो, जो भगवंताने दिलेला प्रसाद समाजाला समाजकारणरूपाने देतो,
अशा राजकारणी माणसाच्या पायाचे दर्शन घेण्यासाठी आज मी येथे आलो आहे.
तात्यांचा सत्कार म्हणजे सद्गुणांची पूजा आहे. तात्यांनी जो प्रकाश दिला,
तो प्रकाश सर्वतोपरी पसरणे गरजेचे आहे.'' अशा शब्दांत गौरव केला. या
प्रकाश सोहळ्यामुळे हिंदुत्वावर तुटून पडण्यासाठी टपलेल्या दिवाभितांना
जणु संधीच मिळाली. आपल्या ढोलीत घुत्कार करीत दुर्गंधी पसरविण्यार्‍या
दिवाभितांना मानपत्रावरून मळमळ ओकून त्यात आनंद मानण्याची आयती संधीच
मिळाली.'मुसलमानांना पाकिस्तान दिल्यानंतर उरलेल्या भारतात त्यांना
राहण्याचा अधिकार नाही, हे ठणकावून सांगणारे एकमेव कॉंग्रेसवाले तुम्ही
आहात', असा उल्लेख मानपत्रात करण्यात आला आहे. या वाक्यामुळे सेक्युलर
दिवाभितांना हजार इंगळ्या डसल्यासारखे झाले.तात्या, असे होणे हे
स्वाभाविकच होते. भारतमातेचे तुकडे पडले त्याचे शल्य न बोचणार्‍यांना,
काश्मिरातून हिंदूंचे निर्वंश करण्यात येऊनही हृदयाला वेदना न
होणार्‍यांना, पाकिस्तानातील हिंदू गेल्या ६० वर्षांत नरकयातना भोगतोय-
लक्षावधींना धर्म वाचविण्यासाठी भारतात पळून यावे लागले, याची वेदना न
होणार्‍यांना, सोलापुरातील शास्त्रीनगर, होटगीसारख्या ठिकाणी जिहादी
अतिरेकी सापडल्याचे समजल्यानंतरही त्याबद्दल चकार शब्द न
उच्चारणार्‍यांना हिंदुत्वाचा गौरव सहन न होणे समजण्यासारखे आहे, परंतु
बाबासाहेबांनी देशाची फाळणी होतेवेळी लोकसंख्येची अदलाबदल करण्याची मागणी
केली होती. म्हणजेच मुस्लिमांना पाकिस्तानात पाठवण्याची मागणी केली होती.
बाबासाहेबांचे नाव घेऊन राजकारण साधणार्‍या मंडळींनी मानपत्रातील
वाक्याला आक्षेप घेऊन आंदोलनाची भाषा करावी, हे न उलगडणारे आहे. इतकेच
नाही, तर हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेबांच्या विचाराने चालणार्‍या पक्षातील
पुढारी अफजलखानवधाच्या छायाचित्राला विरोध करणार्‍या बेगडी शिवभक्तांच्या
हातात हात घालून हिंदुत्वद्वेषींच्या कळपात सामील होणे, हा तर करंटेपणाच
झाला. हे सारं पाहून तात्या तुम्हाला या वयात वेदना होत असणार हे आम्ही
समजू शकतो. परंतु तात्या विश्‍वास असू द्या, या मूठभर सेक्युलर
दिवाभितांचा प्रसिद्धीमाध्यमांत भलेही प्रभाव असेल, जातीद्वेषाचे
स्वार्थी राजकारण भलेही या मंडळींना करू द्या. सत्य काय आहे, हे या
मुखंडांना माहीत नाही असे थोडेच आहे.'सत्य कुणाच्या रागालोभाची पर्वा
करीत नाही' हे आपण जगून दाखविलात. या देशाचे तुकडे धर्माच्या आधारावर
होणार असतील आणि मुसलमानांना पाकिस्तानच्या रूपात हा देश तोडून देत असाल,
तर किमान सार्‍या मुसलमानांना पाकिस्तानात पाठवा, अशी तुमची भूमिका होती.
स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावरकर, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यासह अनेक
देशभक्त महापुरुषांची हीच धारणा होती. या सत्याचा उल्लेख मानपत्रात होणे
हा अपराध कसा ठरतो? सत्तासुंदरीसाठी आसूसलेल्या तत्कालीन कॉंग्रेसच्या
नेत्यांनी मातृभूमीचे तुकडे गलितगात्र होऊन स्वीकारले. 'मी फाळणी होऊ
देणार नाही. फाळणी व्हायचीच असेल, तर ती माझ्या मृतदेहावरून होईल', असे
आश्‍वासन देणार्‍या गांधीजींनी हतबल होऊन देशाच्या फाळणीला मान्यता दिली.
लक्षावधी भारतीयांना आपल्याच मातृभूमीतून परागंदा व्हावे लागले. हजारोंची
कत्तल झाली. फाळणीच्या वेळी २५ टक्के असलेला हिंदू आज पाकिस्तान-बांगला
देशात ३-४ टक्के तरी उरला आहे काय, याची चिंता मानपत्रावरून राजकारण
करणार्‍या शहाण्यांना आहे काय?गेल्या तीस वर्षांत आसामातील ६ जिल्हे
बांगला देशातील मुस्लिमांच्या घुसखोरीने मुस्लिमबहुल झाले आहेत. आता
आसामचा मुख्यमंत्री कोणत्याही क्षणी बांगलादेशी बनू शकतो, अशी स्थिती
आहे. भारताला 'दारुल इस्लाम' बनविण्यासाठी जिहादी शक्ती देशात कशा रीतीने
सक्रिय झालीय, हे कधी पंढरपुरातल्या या 'हिंदू-मुस्लिम' एकतेची ओढ
लागलेल्या पुढार्‍यांना समजून घ्यावी वाटली आहे काय? माजी राष्ट्रपती
डॉ.एपीजे कलाम म्हणतात, ''गेल्या १० हजार वर्षांत भारताने कधी दुसर्‍या
देशावर आक्रमण केले नाही. इतरांनी मात्र अनेकदा भारतावर आक्रमण केले?''
याचा अर्थ काय? सारे जग हिंदू झाले पाहिजे, अशा दुराग्रहाने हिंदूंनी
जगात कत्तली करीत रक्तपात माजविला आहे काय? सर्व धर्मांना सामावून घेणे
हीच हिंदू धर्माची विशेषता आहे. ही विशेषता आंधळेपणाने आचरली जाते तेव्हा
त्याला सद्गुण विकृती म्हणतात. बंधूंनो, तुम्हाला सद्गुणविकृतीची बाधा
झालीय. हवे तर या मानपत्रावरून घुत्कारलेल्या दुर्गंधीत सहभागी झालेल्या
पंढरीतील भूछत्राप्रमाणे उगवलेल्या मुस्लिम संघटनांना विचारा. या
संघटनांनी कधी जिहादी अतिरेक्यांच्या विरोधात आंदोलन सोडा निषेध तरी
केलाय काय?तात्या, लोकांना फार काळ मूर्ख बनवता येत नाही, हे सेक्युलर
मूर्खांना कोण सांगणार? तीस्ता सेटलवाड, बिनायक सेन, अरुंधती रॉयसारखे
देशबुडवे सेक्युलर हे गल्ली बोळातल्या सेक्युलरांचे आदर्श आहेत. या
महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यात देशाची राजधानी दिल्ली येथे ख्रिस्ती
संघटनांनी एक रॅली काढली होती. बिनायक सेन, तीस्ता आणि अरुंधतीच्या
समर्थनार्थ या पांढर्‍या झग्यातील धर्म पिसाटांनी घोषणाबाजी केली. हे
सारे 'कनेक्शन्स' जनताजनार्दनाला समजत नाही असे थोडेच आहे. असो.तात्या,
अज्ञानामुळे आमचेच बांधव आज 'इश्यु' नसलेले विषय घेऊन राजकारण करीत आहेत.
पांडुरंग त्यांनाही योग्यवेळी बुद्धी देईलच की.

--
visit @
www.psiddharam.blogspot.com

Saturday, January 1, 2011

अभ्यास दौऱ्यातील नोंदी





महाराष्ट्राची पर्यटन राजधानी - संभाजीनगर. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ परिसर. 21 डिसेंबरची रम्य पहाट. झाडींनी नटलेल्या टेकड्यांच्या कुशीत वसलेल्या बुद्धलेण्यांचा डोंगर चढून, लेण्या पाहून सोलापूरच्या तरुणाईची पावलं विद्यापीठातील अतिथीगृहाकडे वळलीत.

नवीन वर्षाचा संकल्प करताना...

दि. 31 डिसेंबर रोजी पाश्चात्य वर्ष संपते. दुसऱ्या दिवशी नवीन वर्षाची सुरुवात होते. यानिमित्ताने नवीन वर्षाचे स्वागत कशारीतीने करावे आणि कसे करू नये, याची चर्चा होत असते, परंतु काळाच्या संकल्पनेबाबत मात्र कधी चर्चा होताना दिसत नाही.
काळाची ख्रिश्चन आणि मुस्लिम धर्मीयांची संकल्पना ही एकरेषीय (लिनियर) आहे. म्हणजे काही हजार वर्षांपूर्वी काळाची सुरुवात झाली आणि काही हजार वर्षांनंतर कयामतचा दिवस येईल अन्‌ काळ थांबेल. या संकल्पनेवर आधारित बरेच हॉलिवुड चित्रपट निघाल्याचे दिसते. सन 2000 नंतर विश्वाचा अंत होईल, अशी भाकितेही करण्यात आली होती, हे कित्येकांना आठवत असेल.

Saturday, September 18, 2010

अयोध्या निकाल आणि गणेशोत्सवाचा संदेश

आता येत्या 24 सप्टेंबरला अयोध्येतील श्रीरामजन्मभूमीबाबत लखनौ उच्च न्यायालयाचा निकाल अपेक्षित आहे. या निकालानंतर हिंदू-मुस्लिमांतील स्नेहबंध टिकून राहतील काय?
यंदा हिंदूंची गणेशचतुर्थी आणि मुस्लिमांची रमजान ईद एकाच दिवशी आले. मुस्लिमांनी आपल्या हिंदू मित्र-परिचितांना शिरखुर्म्यासाठी प्रेमाने घरी बोलावले. आजच्या भारतीय समाजाला एकत्र आणणारे असे सोनेरी क्षण मोलाचे आहेत. स्नेहाचे बंध दृढ करणारे हे अनुबंध दोन्ही समाजाने जपले पाहिजेत.
आता येत्या 24 सप्टेंबरला अयोध्येतील श्रीरामजन्मभूमीबाबत लखनौ उच्च न्यायालयाचा निकाल अपेक्षित आहे. या निकालानंतर हिंदू-मुस्लिमांतील स्नेहबंध टिकून राहतील काय? किंवा ते टिकून राहण्यासाठी काय करता येईल, हा हिंदू आणि मुस्लिम या दोन्ही समाजांतील धुरिण आणि सर्वसामान्यांच्या चिंतनाचा विषय असला पाहिजे.
मुस्लिमांबद्दल हिंदू कशा रीतीने विचार करतात हे विख्यात साहित्यिक डॉ. एस. एल. भैरप्पा यांनी अतिशय मार्मिक शब्दांत नोंदविले आहे. ते म्हणतात, ""...मागे कुणीतरी केलेल्या चुकांसाठी आजचे जबाबदार नाहीत हे तर खरंच, पण मागच्याशी नातं जोडून "आपण त्यांचेच वारसदार' या भावनेत आपण अडकणार असू तर त्यांनी केलेल्या कर्माची जबाबदारीही स्वीकारावी लागेल.''
बाबर, औरंगजेब, टिपू सुलतान, अकबर हे परकीय आक्रांता आहेत. त्यांनी येथील शेकडो मंदिरे उद्‌ध्वस्त केली. हजारो लोकांना तलवारीच्या जोरावर बाटविले. मुस्लिम व्हायला नकार दिला म्हणून कित्येकांची अतिशय क्रूरपणे कत्तल केली. महिलांची अब्रू लुटली. हा इतिहास आहे. याची ढिगाने पुरावे उपलब्ध आहेत. असे असताना भारतातील आजच्या मुसलमानांनी बाबराशी नातं सांगावं का, हा खरा प्रश्न आहे. या प्रश्नाचे विवेकाने उत्तर शोधल्यास रामजन्मभूमी हा वादाचा विषय ठरणारच नाही.

भारतातील हिंदूंना अपमानित करण्यासाठी अयोध्या, मथुरा आणि काशीची मंदिरे पायदळी तुडविणाऱ्या धर्मांधांची बाजू घेणारे मुसलमान काही प्रमाणात का होईना या देशात आजही आहेत, हे सत्य आहे. तसे नसते तर बाबरीचा ढांचा पाडायची वेळच कशाला आली असती?
बहुतांश मुस्लिम समाज गुण्यागोविंदाने राहत असला तरी जिहादच्या धर्मवेडाने भारलेल्यांची संख्याही प्रभावी आहे, हे विसरून चालणार नाही. याकडे दुर्लक्ष झाल्यामुळेच खिलापतच्या दंगलीत हजारो हिंदूंना आपल्या प्राणास मुकावे लागले होते. देशाची फाळणी व्हावी म्हणून, पाकिस्तान हवे म्हणून दंगली घडविण्यात आल्या होत्या. दुर्दैवाने इतिहास असा सांगतो की, हिंदू गाफील राहतात आणि धर्मांध मुस्लिम अचानक हल्लाबोल करतात. गाफील असणे आणि दुर्बल असणे हा अन्याय करण्याएवढाच अपराध आहे.
सन 1883 मध्ये मुसलमानांनी महाराष्ट्रात ठिकठिकाणी निष्कारण दंगे करून हिंदूंना सळो की पळो केलं होतं. लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी या उन्मादाचा सफलतापूर्ण सामना करण्यासाठी आणि हिंदू समाजाला समर्थ बनविण्यासाठी गणेशोत्सवाचा आधार घेतला. लोकमान्य टिळक हे द्रष्टे महापुरुष होते. हिंदू समाजासमोरील संघटित आव्हानाला संघटित प्रतिसाद देणे हा गणेशोत्सवाला सार्वजनिक रूप देण्यामागचा उद्देश होताच; पण केवळ प्रतिक्रयेच्या भावनेतून त्यांनी या उत्सवाला सार्वजनिक रूप दिलेलं नाही, हे त्यावेळच्या त्यांच्या चिंतनावरून दिसून येतं.
गणेशोत्सवाला टिळकांनी राष्ट्रीय स्वातंत्र्य आंदोलनाचं प्रेरणास्त्रोत बनविलं. हा उत्सव पुढील काही दशकांमध्ये महाराष्ट्राच्या सीमा पार करून देशभरातच नव्हे तर विदेशांमध्ये स्थायिक हिंदूंमध्येही जनोत्सवाच्या स्वरूपात प्रतिष्ठित होईल, हे त्यांच्या द्रष्ट्या मनाने हेरलं असावं.
गणपती हा गणांचा नायक आहे. गणतंत्रामध्ये नायकाची भूमिका ही महत्त्वपूर्ण असते. जर गणच असंघटित, उद्देशहीन आणि अशक्त असेल तर गणनायकाकडे हात जोडून करुणा भाकल्याने काहीही साध्य व्हावयाचे नाही. राष्ट्राला गौरव, स्वातंत्र्य आणि अभ्युदय प्राप्त करून देणारा एक शक्तिशाली गण (संघटित समाजशक्ती) गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून निर्माण करणे हा लोकमान्यांचा उद्देश होता. आपल्या आतील गणनायकाला सबल, सशक्त करत अजेय गणशक्ती संघटित करणे हा गणेशोत्सवामागील मूळ भाव आहे; कर्मकांड नव्हे.
अंथरुणातून बाहेर न पडताच मोठमोठे उपदेशाचे डोस पाजणारी, फुकटचे सल्ले देणारी मंडळी सर्वच काळात असतात. सुरुवातीच्या काळातच लोकमान्यांनी त्यांना खणखणीत उत्तर देऊन ठेवलं आहे. 22 सप्टेंबर 1896 रोजी पुण्यातील एका जाहीर कार्यक्रमात लोकमान्य म्हणतात, ""आपले राष्ट्र म्हणजे काही गुलामांचे राष्ट्र नाही. मानवी प्राण्याला कैद्याच्या राहणीने राहा असे सांगणे म्हणजे महामूर्खपणा आहे. समारंभ व थाटमाट ही प्रत्येक उत्सवाची आवश्यक अंगे होत. कोणतेही काम पैशावाचून होत नसते. इतर वाईट गोष्टींत पैसे खर्च होण्यापेक्षा गणेशोत्सवात थोडेबहुत खर्च झाल्यास पुण्यच आहे. या उत्सवात प्रत्येकजण आपापल्या हौसेने खर्च करीत असतो. कोणाची कोणावर सक्ती नाही. आठ-दहा दिवस जर उत्साहाने काढता येत नाहीत व त्या उत्सवाप्रीत्यर्थ थोडेसे द्रव्य खर्चण्याचे जर सामर्थ्य नाही, तर ते राष्ट्र जिवंत असून मेल्यासारखेच आहे. या गोष्टीला उधळपट्टी म्हणणारे म्हणोत, पण कष्टमय संसाराची यात्रा सुखाची व शांतीची होण्यास असले खर्च आवश्यकच आहेत.''
लो. टिळक यांनी गणेशोत्सवासंबंधी व्यक्त केलेली मते वाचली तर ध्यानात येईल की, भारतीय तरुणांना जल्लोष करण्याची, रस्त्यावर नाचण्याची व्यवस्था करणे हाही गणेशोत्सव सार्वजनिक करण्यामागे एक उद्देश होताच. त्यामुळे गणेशोत्सवावर टीका करणाऱ्यांना टीका करू द्या. परंतु धर्मांध शक्तींशी संघटितरीत्या मुकाबला करणे हा गणेशोत्सवामागील एक प्रमुख उद्देश होता हे विसारता येणार नाही.
आता 24 सप्टेंबर या दिवशी योगायोगाने शुक्रवार (जुम्मा) आहे. याआधीच्या दंगलींचा अभ्यास केला तर ध्यानात येईल की, हा दिवस दंगल घडविणाऱ्यांसाठी सोयीचा असतो. ज्या भागात मुस्लिम अधिक संख्येने राहतात त्या भागाला "संवेदनशील' भाग म्हणण्याची आपल्या देशात प्रथा आहे. कारण आपला देश सेक्युलर आहे. हिंदूबहुल भाग हा संवेदनशील नसतो. आता हिंदूंनाही एका वेगळ्या अर्थाने संवेदनशील व्हावे लागेल.
अयोध्येतील उत्खननात सापडलेली मंदिराची खांबं आणि इतर रचना पाहता निकालाचा अंदाज येऊ शकतो. समजा निकाल हिंदूंच्या विरोधात गेला तर हिंदू आपल्या स्वभावानुसार पुढच्या कायदेशीर आणि लोकशाही मार्गाने लढाई करतील. परंतु निकाल मंदिर पाडणाऱ्या बाबराच्या विरोधात गेला तर मात्र स्वत:ला बाबराचे कैवारी मानणारे ठिकठिकाणी दंगली घडविण्यासाठी निश्चितच प्रयत्न करतील. "संवेदनशील' ठिकाणी पोलीस बंदोबस्त असणारच आहे, परंतु कोणत्याही क्षणी खात्रीने होणारी मदत म्हणजे आपण स्वत:च असतो हे विसरून चालणार नाही.
यावेळी तुम्ही शांत असता किंवा नाही हा प्रश्न नसतो, तर तुम्ही शक्तीशाली आणि संघटित असता किंवा नाही हे महत्त्वाचे असते. यावेळी गणेश मंडळांना सुरक्षा मंडळांचे काम करावे लागेल. देशभक्त मुस्लिमांच्या मुहल्ला कमिट्यांनाही आपल्या शक्तीप्रमाणे धर्मांधांना रोखण्यासाठी पुढे यावे लागेल.
गणेश मंडळं आणि मुहल्ला कमिट्यांनी आतापासूनच कठीण समयी आवश्यक ती तयारी करण्याच्या दृष्टीने पावलं उचलावीत. आपल्या परिसरातील लोकप्रतिनिधी, नगरसेवक, आमदार, खासदार, पोलीस चौकी यांच्या संपर्क क्रमांकांची यादीही आपल्याकडे असणे सोयीचे ठरेल. पाकिस्तानच्या प्रेरणेने देशभरात जिहादी शक्ती सक्रीय झाल्याचे रोजच्या बातम्यांतून समोर येतच आहे. मराठवाडा, सोलापूरसारखा भागही याला अपवाद नाही. त्यामुळे गणेशोत्सव काळातली गणेश मंडळं वर्षभरासाठी आपल्या गल्लीत सुरक्षा मंडळं बनली तर दंगलींना आळा घालणे शक्य होईल.
आपला समाज शांतताप्रिय आहे. आपण शेळीप्रमाणे राहिलोत तर लांडग्यांना चेव येऊ शकते. म्हणून वाघासारखे राहा. हाच गणेशोत्सवाचा आजच्या काळासाठीचा संदेश आहे.

Tuesday, September 7, 2010

... ,,,,

सोलापूर, (खास प्रतिनिधी) :- कृषिक्षेत्रात आता काही राहिले नाही. तरुणांनी शेतीकडे न वळता इंडस्ट्रीकडे वळावे, असा सल्ला खुद्द कृषिमंत्रीच देत असतील, तर अशा कृषिमंत्र्यांना जोड्याने मारा! असे उद्‌गार पर्यावरणतज्ज्ञ डॉ. प्रवीण सप्तर्षी यांनी काढले. सोलापूर विद्यापीठात सामाजिक शास्त्रे संकुलात आयोजित एका कार्यक्रमात ते बोलत होते.
"सर्वसमावेशक विकासातून शाश्वत विकास' या विषयावर त्यांनी याप्रसंगी आपले विचार व्यक्त केले. यावेळी डॉ. आर. आर. पाटील, डॉ. अशोककुमार आदी मान्यवर उपस्थित होते.
शेतकऱ्यांना कर्जमाफी म्हणजे भिकाऱ्याला भीक वाढण्यासारखे झाले. हे काम वाईट नाही, परंतु चांगलेही नाही! मोठ-मोठ्या कंपन्या, उद्योग यांना सरकारकडून कोट्यवधी रुपये पुरवले जातात आणि शेतकऱ्यांसाठी मात्र त्याच्या एक टक्काही दिले जात नाही. कर्ज बुडविण्यात मोठे उद्योग आघाडीवर असूनही बदनामी मात्र शेतकऱ्यांची करण्यात येते. कृषिक्षेत्र मागास असल्याचे सांगितले जाते, यातून शाश्वत आणि सर्वसमावेशक विकास कसा शक्य आहे, असा प्रश्नही डॉ. सप्तर्षी यांनी उपस्थित केला.
समाजातील सर्व घटकांना विकासाची संधी मिळाली पाहिजे, असे सांगून डॉ. सप्तर्षी यांनी यावेळी विविध सोपी उदाहरणे दिली. सामाजिक, राजकीय आणि आर्थिक शास्त्रांशिवाय पर्यावरणशास्त्र परिपूर्ण होऊ शकत नाही. जैन इरिगेशनने सोलार वॉटर हीटरच्या विक्रीतून कोट्यवधी रुपये कमवले, पण ते वर्षभरातच बंद पडले. पुण्याच्या आरती संस्थेने आरती कुकर बनविले, पण एकाही घरी ते चालू नाहीत. निर्धूर चुलींचेही तसेच आहे. लोकांची गरज भागवणे महत्त्वाचे आहे. शाश्वत दृष्टी असल्याशिवाय सर्वसमावेशक विकास शक्य नाही. शाश्वत विकासासाठी मूळ पाया सुधारणे आवश्यक आहे. खेड्यातलं पारंपरिक तत्त्वज्ञान यादृष्टीने मोलाचे आहे, असेही ते म्हणाले.

Friday, August 27, 2010

... अन्‌ मी पुन्हा चालू लागलो

जीबीएस'च्या विळख्यात भाग -3
महिन्याभराने माझं मला स्वत:ला बेडवरून उठता येऊ लागलं होतं. पाय बेडवरून खाली सोडून बसता येत होतं, पण जमिनीवर अजून बसता येत नव्हतं. पाठीवर झोपून झोपून डोक्याचे मागील केस उडाले होते. सेरेना मॅडम चिकाटीने आवश्यक ते व्यायाम प्रकार करवून घेत होत्या. महिन्याभराने मला मोबाईलवर दोन-चार अक्षरं दाबायला येऊ लागलं होतं. हातात अजूनही पेन धरता येत नव्हतं. स्वत:च्या हाताने जेवताही यायचं नाही.

.

.
.

siddharam patil photo

siddharam patil photo

लेखांची वर्गवारी